Łowiectwo i gospodarka łowiecka na terenie Nadleśnictwa Toruń

Łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych (zwierzyny) oraz gospodarowanie ich populacjami zgodnie z zasadami ekologii i racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Stanowi ono istotny element zrównoważonego użytkowania zasobów przyrodniczych.

Łowiectwo na terenie Nadleśnictwa Toruń jest integralną częścią kompleksowej gospodarki leśnej. Jego podstawowym celem jest utrzymanie równowagi pomiędzy liczebnością zwierzyny a możliwościami środowiska, ograniczanie szkód powodowanych przez zwierzynę oraz zachowanie różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych.

Na obszarze nadleśnictwa występuje wiele gatunków zwierzyny grubej i drobnej. Do najważniejszych należą: jeleń szlachetny, sarna, dzik oraz łoś. Wśród zwierzyny drobnej spotkać można m.in. lisa, jenota, borsuka, zająca szaraka, a także ptactwo, takie jak bażant czy kaczka krzyżówka.

W celu zobrazowania skali populacji najważniejszych gatunków zwierzyny, poniżej przedstawiono zestawienie ich szacunkowej liczebności na terenie Nadleśnictwa Toruń:

Zestawienie szacunkowej liczebności wybranych gatunków zwierzyny na terenie Nadleśnictwa Toruń

Dane przedstawione w tabeli pochodzą z bieżącej inwentaryzacji zwierzyny przeprowadzanej na terenie obwodów łowieckich Nadleśnictwa Toruń. Szacunkowa liczebność ustalana jest na podstawie obowiązujących metodyk oraz obserwacji terenowych, z uwzględnieniem warunków siedliskowych i migracji zwierząt.

Gospodarka łowiecka prowadzona na obszarze nadleśnictwa realizowana jest zarówno przez dzierżawców obwodów łowieckich – koła łowieckie. Wszystkie działania odbywają się w sposób planowy, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w szczególności ustawę Prawo łowieckie oraz ustawę o lasach.

Podstawą prowadzenia gospodarki łowieckiej są wieloletnie łowieckie plany hodowlane (opracowywane zazwyczaj na okres 10 lat) oraz roczne plany łowieckie dla poszczególnych obwodów. Dokumenty te powstają na podstawie corocznej inwentaryzacji zwierzyny, analiz szkód łowieckich w lasach gospodarczych. Określają one m.in. poziom pozyskania zwierzyny, działania ochronne oraz zasady trwałego zagospodarowania łowisk.

Na terenie Nadleśnictwa Toruń funkcjonuje 9 Toruński Rejon Hodowlany, obejmujący obwody łowieckie o zbliżonych warunkach środowiskowych. Taki podział umożliwia racjonalne i skoordynowane zarządzanie populacjami zwierząt. Nadleśniczy Nadleśnictwa Toruń sprawuje nadzór i koordynuje działalność łowiecką w obrębie tego rejonu.

Obszar nadleśnictwa podzielony jest na 11 obwodów łowieckich. Są one wydzierżawiane kołom łowieckim zrzeszonym w Polskim Związku Łowieckim na podstawie umów zawieranych z właściwymi organami – dyrektorem regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub starostą, w zależności od kategorii obwodu (leśny lub polny).

Koła łowieckie zobowiązane są do realizacji założeń wieloletnich planów hodowlanych oraz do corocznego opracowywania rocznych planów łowieckich, a także składania sprawozdań z prowadzonej działalności. Plany te podlegają uzgodnieniom m.in. z przedstawicielami samorządów terytorialnych, izb rolniczych oraz struktur Polskiego Związku Łowieckiego.

Istotnym elementem gospodarki łowieckiej jest również ochrona upraw rolnych i odpowiedzialność za szkody wyrządzane przez zwierzynę. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, za szkody wyrządzone przez takie gatunki jak dzik, jeleń, sarna czy daniel odpowiada dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego, czyli najczęściej koło łowieckie. Obejmuje to zarówno szacowanie szkód, jak i wypłatę odszkodowań dla rolników. Procedura ta odbywa się według określonych zasad i terminów, a jej celem jest rekompensata strat.

Nadleśnictwo Toruń aktywnie uczestniczy w procesie ustalania odszkodowań dla rolników w przypadkach odwołań składanych przez rolników od wyników szacowania szkód. W takich sytuacjach przedstawiciele nadleśnictwa biorą udział w oględzinach i ponownym szacowaniu szkód, pełniąc funkcję nadzorczą, co sprzyja zapewnieniu rzetelności procedur oraz transparentności postępowania. Działania te mają na celu zarówno ochronę interesów rolników, jak i zachowanie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. W wyniku powstałych szkód w ostatnim roku koła łowieckie wypłaciły rolnikom odszkodowania w wysokości 123 tys. zł.

Ponadto, w przypadku niewykonania rocznego planu pozyskania zwierzyny płowej, koło łowieckie może partycypować w kosztach ochrony lasu przed szkodami wyrządzanymi przez tę zwierzynę (jeleń, sarna, daniel). Mechanizm ten stanowi element motywujący do realizacji założeń planów łowieckich przez koła.

Działalność łowiecka obejmuje nie tylko pozyskanie zwierzyny, ale również szereg działań ochronnych i hodowlanych, takich jak poprawa warunków bytowania zwierząt, zakładanie trwałych poletek łowieckich, ochrona upraw rolnych i leśnych przed szkodami, a także stały monitoring populacji zwierzyny.

Łowiectwo na terenie nadleśnictwa ma charakter racjonalny i odpowiedzialny, łącząc tradycję z nowoczesnym podejściem do ochrony przyrody. Jego nadrzędnym celem jest zachowanie równowagi w środowisku naturalnym oraz zapewnienie trwałości populacji zwierząt łownych dla przyszłych pokoleń.

Opracował: Grzegorz Burzacki