Działając na mocy Ustawy o ochronie przyrody i obowiązujących rozporządzeń ustalono listy gatunków roślin, grzybów i zwierząt występujących na terenie Nadleśnictwa Toruń, które są: • chronione częściowo, • chronione ściśle, • chronione ściśle, ale wymagają ochrony czynnej.
Zestawienie chronionych gatunków w Nadleśnictwie Toruń:

•Rośliny naczyniowe: bagno zwyczajne, bobrek trójlistkowy, brzoza karłowata, dzwonek syberyjski, dzwonek szerokolistny, dziewięćsił bezłodygowy, kocanki piaskowe, kruszczyk szerokolistny, lilia złotogów, leniec bezpodkwiatkowy, miłek wiosenny, ostnica włosowata, ostrołódka kosmata, rosiczka okrągłolistna, sasanka łąkowa, sasanka otwarta, storczyk kukawka, wątlik błotny, wężymord stepowy.

•Mszaki: torfowce, gajnik lśniący, płonnik pospolity.

•Widłaki: widłak jałowcowaty

•Grzyby i porosty: chrobotki, gwiazdosz karzełkowaty, piaskowiec modrzak, smardz jadalny, gęstoporek cynobrowy, pałeczka zimowa

•Owady: pachnica dębowa, barczatka kataks, czerwończyk nieparek, modraszek nausitous.

•Kręgouste: minóg rzeczny, minóg strumieniowy

•Ryby: boleń, kiełb białopłetwy, koza pospolita, różanka, strzebla błotna, łosoś atlantycki

•Płazy: grzebiuszka ziemna, kumak nizinny, ropucha paskówka, ropucha szara, ropucha zielona, rzekotka drzewna, traszka grzebieniasta, traszka zwyczajna, żaba jeziorkowa, żaba moczarowa, żaba trawna, żaba wodna.

•Gady: padalec, zaskroniec zwyczajny, jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, żmija zygzakowata, gniewosz plamisty.

•Ptaki: bocian czarny, bielik, zimorodek, jastrząb, batalion, gągoł, jarzębatka, włochatka, żuraw, szczygieł, kania ruda i inne ...

•Ssaki: borowiec wielki, bóbr europejski, gacek brunatny, gronostaj, jeż wschodni, karlik malutki, karlik większy, kret, łasica, mopek zachodni, mroczek późny, mroczek pozłocisty, nocek duży, nocek natterera, nocek łydkowłosy, nocek rudy, ryjówka aksamitna, ryjówka malutka, rzęsorek rzeczek, wiewiórka pospolita, wilk, wydra.

W nadleśnictwie wyznaczono także strefy ochronne ostoi, miejsc rozrodu i przebywania rzadkich gatunków ptaków objętych ochroną gatunkową dla bielika (Haliaeetus albicilia) oraz bociana czarnego (Ciconia nigra).
„Nadleśnictwo zarządzające mieniem Skarbu Państwa stosuje wymagania dobrej
praktyki w zakresie gospodarki leśnej, które uwzględniają potrzebę zapobiegania:
1) w odniesieniu do gatunków wymienionych w załączniku IV dyrektywy Rady 92/43/EWG
z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory
w ich naturalnym zasięgu:
a) celowemu chwytaniu lub zabijaniu dziko występujących okazów tych gatunków,
b) celowemu niepokojeniu okazów tych gatunków, w szczególności w okresie rozrodu,
wychowu młodych, snu zimowego i migracji,
c) celowemu niszczeniu lub wybieraniu jaj okazów tych gatunków,
d) pogarszaniu stanu lub niszczeniu terenów rozrodu lub odpoczynku okazów tych
gatunków,
e) celowemu zrywaniu, zbieraniu, ścinaniu, wyrywaniu lub niszczeniu dziko
występujących roślin w naturalnym zasięgu okazów tych gatunków;
2) w odniesieniu do chronionych gatunków ptaków:
a) umyślnemu zabijaniu okazów tych gatunków,
b) umyślnemu niszczeniu lub uszkadzaniu gniazd i jaj okazów tych gatunków lub
usuwaniu ich gniazd,
c) umyślnemu płoszeniu tych ptaków, w szczególności w okresie lęgowym i wychowu
młodych, jeżeli mogłoby to wpłynąć na zachowanie właściwego stanu ochrony gatunku
tych ptaków.”

Materiały do pobrania:
Rozporządzenie w sprawie wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej
Rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej grzybów
Rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej roślin
Rozporządzenie w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt
 

Ochrona gatunkowa na terenie Nadleśnictwa Toruń stanowi kluczowy element zachowania różnorodności biologicznej i ekosystemów. Oprócz ogólnokrajowych regulacji dotyczących ochrony roślin i zwierząt, w nadleśnictwie istnieją strefy ochrony wokół miejsc lęgowych dla dwóch istotnych gatunków ptaków – bociana czarnego i bielika.

Bielik (Haliaeetus albicilla), największy szponiasty ptak gniazdujący na terenie Polski, stanowi istotny element ekosystemu Nadleśnictwa Toruń. Aby zabezpieczyć jego siedliska, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska, ustanowiono strefy ochrony wokół miejsc rozrodu. Strefa całoroczna obejmuje promień 200 metrów od gniazda bielika, natomiast strefa okresowa (od 1 stycznia do 31 lipca) rozciąga się do 500 metrów.

Drugim chronionym gatunkiem jest bocian czarny (Ciconia nigra), często nazywany hajstrą. Ze względu na jego wycofane zachowanie względem ludzi, częściej gniazduje w drzewostanach. Również dla tego gatunku ustanowiono strefy ochrony, zgodne z przepisami dotyczącymi ochrony gatunkowej zwierząt.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w strefach ochrony istnieje szereg ograniczeń, mających na celu zachowanie spokoju i bezpieczeństwa dla ptaków. Bez zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska zabrania się przebywania osób poza właścicielem nieruchomości objętej strefą ochrony oraz osobami wykonującymi prace na podstawie umowy. Dodatkowo, zakazane jest wycinanie drzew i krzewów, dokonywanie zmian stosunków wodnych oraz wznoszenie obiektów, urządzeń i instalacji.

Nadleśnictwo Toruń to nie tylko ostoje dla bielików i bocianów, lecz także obszar, na którym stwierdzono występowanie wielu rzadkich gatunków fauny i flory. Spośród 186 gatunków ptaków, 22 gatunków ssaków, 18 gatunków płazów i gadów, kilku bezkręgowców, 19 gatunków roślin naczyniowych oraz 6 gatunków porostów i grzybów, wiele podlega szczególnej ochronie. Zachowanie równowagi ekosystemu wymaga pełnej współpracy społeczności lokalnej i przestrzegania przepisów dotyczących ochrony przyrody. Dzięki tym staraniom Nadleśnictwo Toruń staje się nie tylko miejscem chronionym, ale także wzorem zrównoważonego zarządzania środowiskiem naturalnym.